Lisakerete li qapiloe neng?Phetoho e felletseng ho tloha meetlong ea boholo-holo ea koae ho ea ho lisakerete tsa sejoale-joale tse phuthiloeng
Lisakerete tse phuthetsoeng ka pampiri tse tloaelehileng ho batho ba mehleng ena li ne li se teng ho tloha qalong. Ho e-na le hoo, li ile tsa hlaha butle-butle ka mor'a lilemo tse likete tsa meetlo ea tšebeliso ea koae, boqapi ba theknoloji, liphetoho tsa indasteri le liphetoho tsa setso. Le hoja tšebeliso ea koae e qalile lilemong tse likete tse fetileng, "sakerete ea sejoale-joale" ea 'nete e ile ea etsoa feela ka mor'a ho qaptjoa ha mechine ea ho etsa sakerete qetellong ea lekholo la bo19 la lilemo. Sengoloa sena se latela tšimoloho ea koae, se hlahloba ka mokhoa o hlophisitsoeng phetoho e felletseng ea lisakerete ho tloha linthong tsa khale tsa moetlo ho ea lihlahisoa tsa indasteri.
Lisakerete li qapiloe neng?Karabo e Potlakileng: Hantle-ntle lisakerete li qapiloe neng?
Haeba re hlalosa "lisakerete tsa sejoale-joale" e le lihlahisoa tsa koae tse entsoeng ka mochini, tse phuthetsoeng ka pampiri, tse bōpehileng ka ho lekana, tse tsitsitseng ka sebopeho, 'me hangata li na le ntlha ea sefe, tsoalo ea tsona e na le nako e nepahetseng: Ka 1880, moqapi oa Amerika James A. Bonsack o ile a atleha ho hlahisa mochini oa pele oa ho etsa sakerete o sebetsang, a nolofalletsa tlhahiso ea pele ea lisakerete tsa indasteri e kholo e le kannete.
Leha ho le jwalo, ha re sheba morao historing, tshebediso ya koae ya batho e bile teng pele ho disakerete tsa sejwalejwale, e fetoha ka mefuta e fapaneng ho kenyeletswa le meetlo ya bodumedi, diphaephe, disakerete le senefi. Kahoo, “Disakerete di qapilwe neng?” e hlalositswe ka nepo e le potso ya ho iphetola ha dintho maemong a mangata.
Lisakerete li qapiloe neng?Hantle-ntle batho ba ne ba tsuba eng pele ho lisakerete?
Pele ho hlaha lisakerete, tšebeliso ea koae ea batho e ne e se e ntse e fapane haholo. Matsoalloa a Amerika e ne e le basebelisi ba pele ba tsejoang, ba hema le ho hlafuna makhasi a koae meketeng ea bolumeli, maemong a bongaka le likopanong tsa sechaba—mekhoa e qalileng lilemong tse likete tse fetileng. Ka nako eo, koae e ne e hlomphuoa e le semela se halalelang, seo ho neng ho lumeloa hore se nolofalletsa puisano le meea kapa se phekola maloetse.
Kamora Mehla ea Tšibollo lekholong la bo16 la lilemo, bo-ralikolone ba Europe ba ile ba khutlisetsa koae Europe, e leng se ileng sa baka ho ata ka potlako ha mekhoa e mecha ea tšebeliso joalo ka liphaephe, senefi le li-cigarette. "Ho tsuba" mehleng eo ho ne ho batla ho tšoana le "ho tsuba koae ka phaephe," ha lisakerete tse phuthoang ka pampiri li ne li se teng. Ka hona, haeba motho a botsa, "Na batho ba Europe ea mehleng ea khale ba ne ba tsuba?" karabo ke: hoo e ka bang ha ho joalo, kaha koae e ne e e-so fihle Europe nakong eo.
Lekholong la bo18 le la bo19 la lilemo, senefi, liphaephe le li-cigarette e ile ea e-ba mefuta e meholo ea tšebeliso ea koae, ha mofuta oa lisakerete oa mantlha le oona o ile oa qala ho hlaha nakong ena.
Lisakerete li qapiloe neng?Tšimoloho ea Lisakerete: Ho tloha Lirolong tsa Lipampiri tsa Masole ho ea ho "Sakerete" ea 'Nete
Lisakerete tsa pele tse phuthoang ka pampiri li simolohile Spain le Fora. Ho tloha bofelong ba lekholo la bo18 la lilemo ho isa mathoasong a lekholo la bo19 la lilemo, masole a Spain a ne a atisa ho phuthoa masalla a koae ka pampiri e phuthoang kapa pampiri e tšesaane. Lirolo tsena tse bonolo tsa pampiri li nkoa e le tsona tse qalang tsa lisakerete. Masole a Fora a ile a latela ka potlako, 'me lentsoe "sakerete" le ile la tuma haholo nakong ea Ntoa ea Crimea.
Mothating ona, lisakerete li ile tsa lula li entsoe ka letsoho, boleng ba tsona bo sa tsitsa, tlhahiso ea tsona e lekanyelitsoe, 'me ho le thata ho li etsa hore li tume. Ke tse 'maloa feela tse ileng tsa tsuba "koae ea mofutsana" enoa, ha lisakerete le liphaephe li ntse li le likhetho tse kholo bakeng sa batho ba maemo a holimo le ba maemo a mahareng.
Ka hona, le hoja re ke ke ra bolela ka ho hlaka hore “ke mang ea ileng a tsuba sakerete ea pele,” ho hlakile hore lisakerete tsa pele tse phuthetsoeng ka pampiri mohlomong li simolohile moetlong oa koae oa Spain o entsoeng ka letsoho 'me li ile tsa ata ho pholletsa le Europe ka masole.
Lisakerete li qapiloe neng?Sekerete sa sejoale-joale se hlahile ka 1880: Mochini oa sakerete o fetotse ntho e 'ngoe le e 'ngoe
Ketsahalo ea bohlokoa e ileng ea fetola qetello ea lisakerete e etsahetse ka 1880. Ho qaptjoa ha mochine oa sakerete ke James Bonsack ho ne ho ka hlahisa lisakerete tse makholo ka motsotso, athe li-roller tsa letsoho li ne li ka khona ho ntša tse makholo a 'maloa feela ka letsatsi bonyane. Phapang ena e kholo ea bokhoni ba tlhahiso e ile ea fetola lisakerete ka potlako hore e be thepa e theko e tlaase, e fumanehang habonolo e loketseng thekiso ea indasteri.
Lelapa la Duke la Amerika le ile la ikopanya ka potlako le Bonsac, la theha lifeme tse kholo tsa sakerete tse ileng tsa hapa 'maraka oa Amerika ka potlako qetellong ea lekholo la bo19 la lilemo le mathoasong a lekholo la bo20 la lilemo. Ka mor'a moo, lihlahisoa tsa sakerete li ile tsa ata joaloka li-mushroom ka mor'a pula, tsa fetola sakerete hore e be sehlahisoa sa bareki ba bangata.
E bile feela ka mor'a 1880 moo lisakerete li ileng tsa kena "mehleng ea kajeno" ka 'nete.
Lisakerete li qapiloe neng?Tsoelo-pele e Eketsehileng ea Lisakerete: Li-filter, Menthol, Lisakerete tse Bobebe, le Li-e-cigarette
Ka lebaka la ho khannoa ke indasteri le lipatlisiso tsa saense, lihlahisoa tsa sakerete li ile tsa ntlafatsoa khafetsa. Lisakerete tse nang le ntlha ea sefe li qalile ho hlaha lilemong tsa bo-1920 'me tsa tuma ka potlako ka mor'a Ntoa ea II ea Lefatše. Lihlahisoa li ile tsa khothalletsa theknoloji ea sefe e le "e phetseng hantle" le "e hloekileng," leha lipolelo tsena hamorao li ile tsa ipaka li se na motheo oa saense.
Lilemo tse mashome tse latelang li bone ho hlahisoa ha lisakerete tsa menthol, lisakerete tse bobebe, le lisakerete tse telele ho khotsofatsa litakatso tse fapaneng tsa bareki. Ha ho kena lekholong la bo21 la lilemo, lisakerete tsa elektroniki le lihlahisoa tsa koae tse sa cheseng mocheso li ile tsa hlaha e le moloko o mocha oa mekhoa e meng, e leng se ileng sa fa mokhoa oa ho "tsuba" mokhoa o mocha oa theknoloji.
Na bohle ba ne ba tsuba nakong e fetileng? Setso sa ho tsuba se ne se fapana haholo ho pholletsa le mehla.
Batho ba atisa ho botsa: “Na bohle ba ne ba tsuba lilemong tsa bo-1920?” kapa “Na ho tsuba ho ne ho atile haholo lilemong tsa bo-1940?”
'Nete ke hore sekgahla sa ho tsuba se ne se phahame haholo nakong ena, haholo-holo Europe le United States. Linaleli tsa Hollywood, lipapatso tsa feshene, le lijo tsa sesole kaofela li ile tsa matlafatsa setso sa ho tsuba haholo. Leha ho le joalo, khopolo ea "bohle ba tsubang" ke ho feteletsa litaba—sekhahla sa batho ba baholo ba tsubang linaheng tse ngata se ne se le haufi le 40%, eseng 100%.
Ho tsuba ha basali ba mehleng ea Victorian ho kile ha nkoa e le ntho e sa lokelang, 'me ha ata haholo lekholong la bo20 la lilemo. Batho ba tummeng ba nalane joalo ka marena a Brithani le bona ba tlalehiloe e le ba tsubang, 'me ba bang ba ntse ba le har'a batho ba khahloang ke sechaba ho fihlela kajeno.
Mehleng ea kajeno, sekhahla sa ho tsuba se theohile ka kakaretso, leha linaha tse ling le palo ea bacha li bontša mokhoa oa "ho tsosolosoa" o amanang le khatello ea kelello, setso sa mecha ea litaba ea sechaba, papatso ea sakerete ea elektroniki le mekhoa ea feshene.
Lisakerete li qapiloe neng?Ho tloha ho "Tlatsetso ea Bophelo bo Botle" ho ea ho Mathata a Bophelo bo Botle: Ho Hlaha ha Tlhokomeliso le Taolo ea Kotsi ea Sakerete
Mathoasong a lekholo la bo20 la lilemo, lisakerete li ne li bile li bapatsoa e le “tse molemo bophelong bo botle,” moo lihlahisoa tse ling li neng li bolela hore li “folisa 'metso o bohloko.” E bile feela lilemong tsa bo-1950, ha lipatlisiso tsa saense li qala ho theha kamano e matla pakeng tsa lisakerete le kankere ea matšoafo, moo lefats'e le ileng la qala ho hlahloba hape likotsi tsa ho tsuba. Kamora lilemo tsa bo-1960, lichaba li ile tsa kenya tšebetsong melaoana e thata butle-butle, ho kenyeletsoa lithibelo tsa papatso ea koae, litemoso tsa bophelo bo botle tse tlamang mabapi le liphutheloana, makhetho a koae a eketsehileng, le lithibelo tsa ho tsuba libakeng tsa sechaba.
Mohlala, thibelo e felletseng ea UK ea 2007 ea ho tsuba bareng ka tlung e tšoaile phetoho ea bohlokoa leetong la Europe la ho ea libakeng tsa sechaba tse se nang mosi.
Ha melao e ntse e tswela pele, ho paka sakerete ho ile ha fetoha haholo—ho tloha ho kgatisong ya setshwantsho sa letshwao ho ya ditemosong tsa bophelo bo botle, esita le ho amohela ho paka ho tloaelehileng dinaheng tse ding.
Lisakerete li qapiloe neng?Tsoelo-pele ea ho Paka Lisakerete: Ho tloha Liphuthelong tse Bonolo tsa Pampiri ho ea Mehleng e Ncha ea Mabokose a Tšoarellang
Disakerete tsa pele hangata di ne di pakwa ka diphuthelwana tse bonolo tsa pampiri kapa dithini tsa tshepe, di sebeletsa merero ya motheo ya tshebetso. Ka ho phahama ha disakerete tse tsoetseng pele indastering, dihlahiswa di ile tsa qala ho sebedisa diphuthelwana tse rarahaneng tsa pampiri ho theha temoho ya pono. Mabokose a manyane, a tiileng a ne a sireletsa disakerete ha a ntse a nolofatsa ho nkeha ha tsona, mme meralo ya tsona e hatisitsweng e fetoha matlotlo a bohlokwa tlholisanong ya letshwao.
Hamorao, melaoana ea bophelo bo botle lefatšeng ka bophara e ile ea laela litemoso tse kholo tsa litšoantšo le mongolo o ngotsoeng ka har'a liphutheloana, e leng se ileng sa etsa hore ho be le maemo le ho tšoana ha moralo oa sakerete.
Lilemong tsa morao tjena, melaoana ea tikoloho linaheng tse ling e hloka hore tšebeliso ea polasetiki e fokotsoe, e leng se ileng sa etsa hore indasteri ea koae e amohele thepa ea pampiri e ka sebelisoang hape le mekhoa ea tlhahiso e sireletsang tikoloho. Jwalo ka moetsi oa litsebi oa ho paka pampiri, Fuliter e lumellana le mokhoa ona ka ho fana ka litharollo tsa mabokose a pampiri a tšoarellang, a boleng bo holimo le a ka fetoloang bakeng sa lijo, koae le liindasteri tse fapaneng tsa FMCG.
Lisakerete li qapiloe neng?Lipale tsa Nalane: Litlaleho tse Makatsang le Lipale tsa 'Nete/Bohata Mabapi le Lisakerete
Histori e tletse lipale tse makatsang ka lisakerete, tse kang tlaleho ea "ke mang ea tsubileng lisakerete tse 800 ka nako e le 'ngoe?" - tseo boholo ba tsona li nang le likarolo tsa liketsahalo kapa tse fetelelitsoeng. Lipale tse kang "motsubi oa khale ka ho fetisisa lefatšeng" hangata li sebelisoa ho khelosa sechaba - ha e le hantle, boteng ba batho ba 'maloa ba tsubileng nako e telele ha bo fetole tumellano ea saense ea hore ho tsuba ho na le likotsi tse kholo bophelong.
Leha li haelloa ke boleng ba saense, lipale tse joalo li bontša boemo bo ikhethang ba setso sa koae 'me li senola thahasello ea sechaba e tšoarellang le ngangisano e mabapi le sehlahisoa seo.
Lisakerete li qapiloe neng?Kakaretso: Tsoelo-pele e Felletseng ea Lisakerete—Ho tloha Linthong tsa Meetlo ea Boholo-holo ho ea Linthong tsa Kajeno tse Phehisanoang Khang
Ho hlahloba nalane ea lisakerete ho senola hore ha e e-so ka e e-ba sehlahisoa se sa fetoheng. Ho e-na le hoo, li 'nile tsa fetoha ka ho tsoelang pele hammoho le phatlalatso ea setso, boqapi ba theknoloji, lintoa, papatso le tsoelo-pele ea saense. Ho tloha limela tse halalelang Amerika ea boholo-holo ho ea ho lisakerete tse phuthoang ka letsoho tsa masole a lekholo la bo19 la lilemo, phetohelo ea indasteri e tlisitsoeng ke mochini oa lisakerete oa Bonsack, le nts'etsopele e latelang ea lintlha tsa sefe, lisakerete tse bobebe, lisakerete tsa menthol, le lisakerete tsa elektroniki tsa sejoale-joale, mekhoa ea batho ea ho sebelisa koae e 'nile ea fetoha khafetsa.
Ho utloisisa nalane ea sakerete ha ho bonese feela tšusumetso ea eona ea setso lefatšeng ka bophara empa hape ho totobatsa bohlokoa ba bohlokoa ba likotsi tsa bophelo bo botle le melaoana. Ka har'a indasteri ea liphutheloana ea sejoale-joale, liphutheloana ka botsona li fetohile karolo ea bohlokoa ea lekala la koae—ho tloha khethong ea thepa le moralo oa khatiso ho isa litemosong tsa bophelo bo botle le maano a ho itsetsepela.
Haeba o hloka tlhahisoleseding e batsi mabapi le ho paka pampiri ka mokhoa o tsitsitseng, mabokose a dijo a ikgethileng, kapa dihlahiswa tse amanang le yona, hlahloba lethathamo la dihlahiswa la Fuliter. Re fana ka ditharollo tsa ho paka tsa boleng bo hodimo tse dumellanang le maemo a matjhaba.
Li-tag: #lebokose la ho paka le ikgethileng #lebokose la sephutheloana #lebokose la ho paka le letle haholo
Nako ea poso: Tshitwe-12-2025


