Lisakerete ke e 'ngoe ea lintho tse rekoang haholo sechabeng sa mehleng ena. Batho ba bang ba li nka e le letšoao la sechaba, ha ba bang ba li nka e le mokhoa oa ho ntša khatello ea maikutlo. Empa ho sa tsotelehe boemo ba bona, batho ba bangata baa ipotsa: Hantle-ntle lisakerete li qapiloe neng?
Ha e le hantle, lisakerete ha se sehlahisoa se "hlahisitsoeng" ka nako e itseng, empa ke phello ea phetoho e butle-butle lilemong tse likete tsa tšebeliso ea koae ke batho.
Sengoloa sena se tla hlophisa ka mokhoa o hlophisehileng tšimoloho le nts'etsopele ea lisakerete ho tsoa mahlakoreng a mangata a kang nako, boqapi ba theknoloji le semelo sa sechaba.
Matsoalloa a Amerika le tšebeliso ea pele ea koae
Qalong koae e ne e sa sebedisetswe boithabiso empa e ne e na le bohlokwa ba bodumedi, bongaka le moetlo. Bopaki ba dintho tsa kgale bo bontsha hore Matsoalloa a Amerika a ile a qala ho lema le ho sebedisa koae hoo e ka bang ka selemo sa 3000 BC.
Ka nako eo, koae e ne e le teng haholo-holo ka mefuta e latelang:
- Phuthela koae ka makhasi a limela ebe u e hotetsa (e tšoanang le sakerete ea pele)
- Ho tsuba ka phaephe
- E sebelisoa meketeng ea mahlabelo kapa ea phekolo
Mekhoa ena e thehile mokhoa oa boitšoaro oa "ho hema mosi", empa ho ne ho ntse ho e-na le tsela e telele eo motho a lokelang ho e tsamaea pele e ka nkoa e le sakerete ka kutloisiso ea sejoale-joale.
Ho kopana ha koae lefatšeng ka bophara ka mor'a Columbus
Qetellong ea lekholo la bo15 la lilemo, ka ho buloa ha litsela tse ncha tsa leoatle, koae e ile ea khutlisetsoa Europe 'me ea namela ka potlako ho:
- Spain
- Portugal
- Fora
- Brithani
Tse neng li tumme pele e ne e le senefi le liphaephe, eseng lisakerete.
Ho hlaha ha lisakerete tse entsoeng ka letsoho
Lekholong la bo17 la lilemo, masole a mang a Europe le basesisi ba likepe ba ile ba qala ho phuthela koae ka pampiri le ho e tsuba.
Hangata sena se nkoa e le mofuta oa pele oa lisakerete, empa e ntse e le oa mokhoa oa tšebeliso o sa amaneng le indasteri.
Phetohelo ea Liindasteri e fetotse ntho e 'ngoe le e 'ngoe
Haeba nako e hlakileng e tlameha ho fanoa bakeng sa ho qaptjoa ha lisakerete, joale bohareng ba lekholo la bo19 la lilemo ho isa qetellong ke nako ea bohlokoa ka ho fetisisa.
Mabaka a bohlokoa a kenyelletsa:
Indasteri ea pampiri e se e hōlile.
Temo e kholo ea koae
Palo ea baahi ba litoropong e ntse e eketseha ka potlako
Tlhoko ea ho etsa hore thepa ea bareki e be maemong a tloaelehileng e ntse e eketseha
Phetoho e kholo indastering ea lisakerete
Ka 1880, ho ile ha hlaha theknoloji ea bohlokoa:
Mochini o iketsang oa ho phunya sakerete o qapiloeng ke James Bonsack.
Tlhahiso ena e tlisitse eng?
Ho ka hlahisoa lisakerete tse makholo motsotso o mong le o mong
Litšenyehelo tsa lisakerete li theohile haholo
Lisakerete li fetohile ho tloha ho "mesebetsi ea matsoho" ho ea ho "litlhoko tsa letsatsi le letsatsi"
Ho tloha motsotsong ona ho ea pele, lisakerete ka kutloisiso ea sejoale-joale li ile tsa tsoaloa ka molao.
Kamano e tlamang pakeng tsa ntoa le lisakerete
Nakong ea Ntoa ea Pele ea Lefatše le Ntoa ea II ea Lefatše, lisakerete li ne li kenyelletsoa haholo thepa ea sesole.
Imolla khatello ea maikutlo ea masole
Jwalo ka sesebediswa sa kahisano le phapanyetsano
Matlafatsa boitšoaro
Kamora ntoa, palo e kholo ea masole e ile ea khutlisetsa mokhoa oa ho tsuba sechabeng.
Papatso, setso le ho aha litšoantšo tsa banna
Karolong ea pele ea lekholo la bo20 la lilemo, lipapatso tsa sakerete li ne li e-na le tšusumetso e kholo:
Ho amahanya ho tsuba le "ho hola", "katleho" le "tokoloho"
Linaleli tsa lifilimi li hlaha khafetsa khamera li tsuba
Ho tsuba ha basali butle-butle ho fetoha "feshene"
Mabaka ana a kentse letsoho ka kopanelo ho tumang ha lisakerete lefatšeng ka bophara.
Lisakerete ha se thepa ea bareki feela empa hape ke matšoao a sechaba
Mehatong e fapaneng ea nalane, lisakerete li emetse:
Lisebelisoa tsa puisano tsa bolumeli
Boiteko ba bongaka
Mekhoa e metle ea sechaba
Sehopotso sa ntoa
Matla a motse-moholo oa khoebo
Ho utloisisa nalane ea boqapi ba lisakerete ho re thusa ho bona ka ho hlaka hore na ke hobane'ng ha e susumelitse setso sa lefats'e ka botebo ka nako e khutšoanyane.
Ka bokhutšoanyane:
Lisakerete ha lia "qaptjoa", empa qetellong li ile tsa phethoa lekholong la bo19 la lilemo ka thuso ea Phetohelo ea Liindasteri nakong ea lilemo tse likete tsa tšebeliso ea koae.
Kamano e tlamang pakeng tsa ntoa le lisakerete
Nakong ea Ntoa ea Pele ea Lefatše le Ntoa ea II ea Lefatše, lisakerete li ne li kenyelletsoa haholo thepa ea sesole.
Imolla khatello ea maikutlo ea masole
Jwalo ka sesebediswa sa kahisano le phapanyetsano
Matlafatsa boitšoaro
Kamora ntoa, palo e kholo ea masole e ile ea khutlisetsa mokhoa oa ho tsuba sechabeng.
Lisakerete ha se ntho e iqapetsoeng e le 'ngoe empa ke litholoana tsa phetoho ea nako e telele
Ha e le hantle:
❌ Lisakerete ha lia ka tsa qaptjoa ka tšohanyetso ka selemo se le seng
✅ Ke litholoana tsa ho bokellana ha mekhoa ea tšebeliso ea koae, thepa le mahlale a indasteri ka nako e telele.
Haeba qeto ea nako e lokela ho akaretsoa, e ka utloisisoa ka tsela ena:
Qalong koae e ne e sa sebedisetswe boithabiso empa e ne e na le bohlokwa ba bodumedi, bongaka le moetlo. Bopaki ba dintho tsa kgale bo bontsha hore Matsoalloa a Amerika a ile a qala ho lema le ho sebedisa koae hoo e ka bang ka selemo sa 3000 BC.
Ho ka hlahisoa lisakerete tse makholo motsotso o mong le o mong
Litšenyehelo tsa lisakerete li theohile haholo
Lisakerete li fetohile ho tloha ho "mesebetsi ea matsoho" ho ea ho "litlhoko tsa letsatsi le letsatsi"
Ho tloha motsotsong ona ho ea pele, lisakerete ka kutloisiso ea sejoale-joale li ile tsa tsoaloa ka molao.
Nako ea poso: Pherekhong-23-2026